SÜLEYMAN ÇEVIK
Dem nasekine, dimese. Umr,
ji destpêkê li ser xetekê diçe, xwe digihîne menzîlekê, ji dunyayê xatir
dixwaze û wenda dib. Umrê însan weke bayek e, tê û diçe.
Heta rojek umrê dunyayê
biqede li dunyayê jiyan dê dewam bike. Umrê dunyayê jî diqede; lê heta ku dunya
hebe, ew erdê ku di roj û salên berê de ji merivên berê re bû cihê sitarê û
hebandinê, îro jî dê ji merivên niha û ji yên sibê re mazûvaniyê bike. Dunya li
gor umrê însan xwedîumreke dirêj e, umrê mirovan kurt e...
Herkes, her însanê ku çavê
xwe li dunyayê vedike di ser vê pirê re derbas dibe. Merivên, bi şûr û qelema
xwe dewlemend in, li ber karê xwe rêyan vedikin, xwe digihînin derenceyên
bilind; ewên ji şûr e qelemê, yan jî ji van yekê mahrûm in, ji gelek tiştan jî
bêpar in...
***
Di dîroka mirovahiyê de ji
roja ku salnameyê dest pê kiriye, derbasbûna “dema kevn” û hatina “dema nû” tiştek
giring e.
Li gor salnama zayinî/mîladî
çend mehên din, dawiya sedsala 20an; destpêka sedsala 21an e. Çend mehên din
tenê destpêka sedsala nû, dawiya sedsala kevn nin e; weka vê dawiya salên du hezarî, destpêka salên
sê hezarî ye jî. Ji vir pê ve her roja ku dê derbas bibe, ji umrê sedsala nû û
ji salên sê hezarî ye...
Di çûyina dema kevn, di
hatina dema nû de jiyan weke berê dewam dike. Jiyan ji cihê ku dimîne dewam
bike jî mirovên dunyayê, dewlet û sazûman, piştî çûyina demê û bi hatina dema nû,
li ser tiştên kirine û tiştên nekirine niqaşan dikin, kêmasiyên xwe dibînin, di
pêşerojê de lazim e çi bikin bernameyan amade dikin...
Dem derbas dibe û
sekinandina wê ne di destê me de ye. Di meşandin û sekinandina wê de, di destpêka
wê de tu însiyatifeke me tune ye. Lê em dikarin ji kirinên berê ders bigrin, tiştên
neçê nekin, tiştên hêja û kêrhatî jî bikin.
***
Li dunyayê ji aliyê maddî û
manewî de em tenê ji tiştan bêpar nin in. Biqasî me nebe jî xelkên weke me jî
li rûyê erdê hene.
Di halê hazir de xelk “tuneyiyên”
xwe, em li “heyinên” xwe digerin. Di vê dema niha de xelk dibêje, “çiyê me tune
ye”; em dibêjin, “çiyê me heyeş” Tuneyiyên me, ji heyinên me kor bi kor zêdetir
in.
Dunyaya ku xelk tê de di
mertebeyên bilind dixebite, em tê de tune ne. Helbet di van salên dawî de tiştên
ku ji bo xêr in gelek in û zêde dibin jî, lê ne bes in.
Ji wan “tuneyiyên” me tenê
ezê behsa yekê bikim:
Îro rojnameyek kurdan ya
rojane ku di nav dewletan de li rûyê erdê belav dibe tune ye.
Li dunyayê li gor hinekan
sî, li gor hinekan jî çil milyon kurd hene. Eger îro rojnameyek kurdan ya
rojane î navnetewî hebana, ev rojnama li nav welatên dunyayê belav biba, gelo
tesîra vê rojnamê çi dibûş
Li Ewrûpayê rojnameyên Îngîlîzan,
Fransizan û Almanan hene. Hinek dewlemend û dewletên ereban jî li Ewrûpayê kovar
û rojnamên erebî derdixin û van rojnamana li cîhanê belav dikin. Nivîs û nûçeyên
van rojnaman gelek caran di çapemeniya dunyayê de dibin nûçe.
Îro li rûyê erdê rojnameyên
kurdan yên rojane hene. Lê hinek ne bi zimanê kurdî ne, hinek rojnamêyên li başûr
derdikevin jî hem heremî ne, hem jî ji ber bêîmkaniyan bi amatorî ne. Xwediyên
wan, xebatkarên wan, hetta xwendevanên wan rojnamana kurd bin jî zimanê wan ne
kurdî ye. Ji ber ku zimanê wan ne kurdî ye, meriv nikare wan ji rojnamegeriya
kurdî jî bijmêre.
Bifkirin, li welatekî cîhanê
kurd rojnameyek rojane bi awayekî profesonel amade dikin; li her deverê,
xususen li cihên ku kurd lê hene nûçevanên wan hene û her şexsek ji kaniya nûçeyan,
nûçeyan amade dike û dişîne; ev rojname li Rojhilata Navîn, li Ewrûpayê, li
Amerîkayê û li cihên din belav dibe... Hûn tesîra vê difikirinş
Gelek sazûman û rojnameyên
biyanî, kutupxanên dewletan, buroyên lêkolînê wê bibêjin ka ev kurd, bi kurdî çi
dinivîsin, merak bikin; û ji bo ku ji zimanê wê rojnamê fêm bikin di nav xebatkarên
xwe de cih bidin kesên ku kurdî dizanin jî...
Di salên du hezarî de, divê
kurd li ser rojnameyek wiha bifikirin. Hûnê bibêjin, ma em dikarin vêya bikinş
Bi ya min em dikarin!